banner17

Ahşap bağdadi sıva nedir ve nasıl yapılır?

Ordu'da eski evlerinin bağdadi duvarlarından önce şunu açıklamalıyım.

Eski evlerin ahşap iskeletini hiç gördünüz mü?

Ahşap iskelet üzerinde kapı ve pencere boşlukları bırakılırdı. Ondan sonra karkasın dış duvarları ve pencere boşluklarının aralarını doldurmak gerekti.

Ahşap iskeletin araları kısa kalas parçalarıyla dikdörtgenler, üçgenler şeklinde bölünürdü. Binanın dört bir tarafında oluşturulan bu ahşap kafes birer santim aralıklarla çakılan ince çam çıtalarıyla, hem içten hem de dıştan kaplanırdı.

Çakılan bu çıtaya bağdadi çıta denirdi. Çıtaların üstünden iç ve dış yüzeyleri kireç harçla sıvanırdı. Bu sıvaya da bağdadi sıva denirdi. Ev ahşap kafes aralarında kalan boşluklar dolayısıyla izolasyona kavuşmuş olurdu. 

Bazen iç duvarlara bağdadi çıta yerine geniş tahta çakılırdı. Kafes karkas tahta ile kapatılınca iç duvar bir daha sıvanmazdı.

Evin oda bölme duvarları da aynı işlem yapılır, bağdadi olarak da çıtayla kapatılıp sıvanırdı. Böylece ısı izolasyonu her oda için ayrı-ayrı sağlanmış olurdu. Çıtaların üzerinde sıva harcının tutunması için harca katkı gerekliydi. Bunun için harca kıtık katılırdı.

(Kıtık: İp ve halat yapılan kendir liflerinin atıkları ile ip yapmaya elverişli olmayan kısa elyaflı olanlarından hazırlanırdı.)

Kıtık denilen bu atıklar, satırlarla kesilerek daha da kısaltılır, sıva için hazırlanan harca katılarak karıştırılır, böylece sıva harcının kendi arasındaki akışkanlığı giderilir, ahşap çıtalı yüzeyde sağlamca tutunması sağlanırdı. 

İlerleyen yıllarda bağdadi duvar sıvasının katkısı olan kıtığı bulmak imkânsızlaşmıştı. Yer yer dökülmüş sıvaları kıtıksız onarmağa kalkışmak, başarısız oluyordu. Sıvası yer-yer dökülmüş eski bağdadi duvarları o şekilde bırakmakta evin eski soylu görünüşünü aşağılamak gibi geliyordu. Bunun için karkas kafese tuğla dolgu yapılarak sıva yapmaktan bari çare kalmamıştı.

Taş duvar üstünde kurulan ahşap karkasın kafesleri her zaman bağdadi çıtalarla ve kıtıklı harçla sıvanmaz, tuğla yahut taşla doldurularak kapatılırdı. Bu tarz yapılan evlere dolma gözlü ahşap ev denirdi. Dolma gözlü evler içten ve dıştan sıvanarak kapatılır, bağdadi evden ayırt edilmezdi.

Ancak Karadeniz'in batı bölgesinde yapılan eski evlerin dışı sıvanmaz,karkasın kafesleri, içine güzel bir işçilikle döşenmiş tuğla dolgu ile dışarıdan görülürdü.Bu tür uygulamalarla nefes alan evler olarak adlandırılan yapılar, yaz sıcaklarında serin, kış soğuklarında sıcak kalırlardı.

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

banner13

banner15